Pedagogika Społeczna

Praktyka wychowawcza wprowadzania w kulturę jest zróżnicowana stosownie do istniejących odmian kultury. Najczęściej rozróżnia się kulturę ludową (właściwą dla społeczności tradycyjnych, samowystarczalnych, regionalnych, nacechowaną spontanicznością i amatorstwem), kulturę reprezentacyjną (eksponującą wartości o zasięgu ogólnokrajowym i światowym, realizowaną przez profesjonalnych twórców i odtwórców oraz popularyzowaną przez szkołę), wreszcie — kulturę masową (emitowaną przez środki masowego przekazu, standaryzowaną, liczącą się z masowym audytorium i z tych względów ulegającą dostosowywaniu się do gustu najszerszej publiczności). Nie jest tu miejsce na szczegółowe wnikanie w proces wychowawczy zachodzący w kręgach środowiskowych wrażliwych ¦na ten czy inny rodzaj kultury. Wystarczy stwierdzić, że pedagogika społeczna usiłuje analizować z równą życzliwością i powagą drogi wprowadzające do każdego rodzaju kultury —- ludowej, reprezentacyjnej, masowej — stojąc na stanowisku, iż w przypadku określonych grup społecznych każda z tych kultur ¦może wieść ku wzbogaceniu osobowości, każda wymaga nabycia umiejętności wartościowania, odrzucającego treści mniej wartościowe na rzecz bardziej ... czytaj dalej

Kultura jako ciężar, jako nieznośny mus — jest odczuwana nade wszystko przez jednostki i zbiorowości, którym narzucono określone wzory zachowań, wymuszano stosowanie form zawartych w tych wzorach bez wywołania ich wewnętrznej akceptacji. Istotą człowieczeństwa, wyróżniającą człowieka w świecie innych istot żywych, jest właśnie ludzka potrzeba rozwoju psychicznego (wiedzy, sztuki, pracy nad sobą). Ukulturalnianie człowieka polega nie tyle na ograniczaniu biologicznej jego sfery przez normy i wzory społeczne, ile na wytwarzaniu sytuacji sprzyjających wewnętrznej potrzebie samourzeczywistnienia. Zgodnie bowiem z teorią potrzeb ludzkich trafnie wyrażoną przez A. Masłowa , ukulturalnianie odpowiada jednej z podstawowych potrzeb ludzkich (właśnie ludzkich, a nie zwierzęcych) — potrzebie samourzeczywistnienia w dążeniach do samorozwoju umysłowego (potrzeba wiedzy), do twórczości, do pracy nad sobą. Istotę ludzką cechuje potrzeba ekspresji, powodująca interioryzację kultury. „Budzenie się” kulturalne coraz szerszych mas, tak charakterystyczne dla obrazu Polski Ludowej, jest nie tylko owocem wielkich nakładów finansowych i wysiłku organizmów publicznych w zakresie udostępniania kultury, lecz nade wszystko stanowi przejaw ... czytaj dalej