Pedagogika Społeczna

Drugie niebezpieczeństwo dotyczy niedostrzegania progu możliwości środowiskowych metod przezwyciężania wykolejeń jednostek i grup młodzieży lub dorosłych (przestępczość, chuligaństwo, alkoholizm, rozwydrzenie seksualne etc.). Mimo iż kontrowersję między „natywisiami” i „środowiskowcami” uznano już w psychologii rozwojowej za przezwyciężoną, to jednak pedagogika społeczna, jako nauka wyspecjalizowana w środowiskowym traktowaniu zagadnień wychowawczych, musi być wrażliwa na granice swych możliwości. Badania nad niepowodzeniami szkolnymi dzieci i młodzieży (A. Majewska, J. Konopnicki) oraz nad przestępczością nieletnich (S. Batawia, T. Bilikiewicz) ujawniły nieefektywność wychowawczych zabiegów kompensujących braki środowiska w przypadkach charakteropatii i socjopatii związanych np. z uszkodzeniem kory mózgowej. I wreszcie trzecie niebezpieczeństwo dotyczy tworzenia środowisk pozornie korzystnych, ale których oddziaływanie może być sprzeczne z dążeniami ich twórców (np. zakłady poprawcze grupujące młodzież bez należytej selekcji, wakacyjne obozy młodzieży pozbawione odpowiedzialnego kierownictwa wychowawczego itp.). Powyższe uwagi uprzytamniają nam — w pierwszym przypadku konieczność wychowawczego ... czytaj dalej

Drugi punkt widzenia reprezentuje idealizm pedagogiczny Fryderyka Foerstera, personalistów etc. Głosi, że jednostka wrażliwa  na motywacje wyższego poziomu (światopoglądowe, moralno-społeczne, estetyczne itp.) i na ich podstawie kształtująca swój charakter — może przezwyciężyć wszelkie niepożądane oddziaływania środowiska. Pedagogika społeczna odrzuca obydwa powyższe punkty widzenia. Jest współtwórcą trzeciej formuły — ujmującej środowisko i jednostką w dialektycznym związku. Helena Radlińska wyraziła to tak: „Pedagogikę społeczną interesuje przede wszystkim wzajemne oddziaływanie wpływów środowiska i przekształcających środowisko sił jednostek. W ich związkach odnajduje cele stawiane świadomej czynności wychowawczej, w ich świetle charakteryzuje używane środki działania” (1935, s. 15). Dialektykę wzajemnych wpływów środowiska na jednostkę i jednostki na środowisko opracował dość wszechstronnie Adolf Busemann i inni przedstawiciele pedagogiki środowiska, rozróżniając m. in. środowisko ogólne, środowisko specjalne organizowane dla pomyślniejszego rozwoju jednostek oraz środowisko przyświecających jednostce dążeń (Zielmilieu), które motywuje jej dążenia (np. wybrany, pożądany zawód). ... czytaj dalej