Pedagogika Społeczna

Środowiskowy proces wychowawczy ma przy tym tę właściwość, iż wychowywanie nie stanowi w nim czynności autonomicznej, lecz towarzyszy czynnościom rzeczowym (np. zakładanie nowej placówki, reorganizowanie istniejącego urządzenia, dynamizowanie aktywności, etc.) w odpowiedniej atmosferze wychowawczej. Bardzo trafnie wyraził to Florian Znaniecki: „Tak jak szczęście osiągać można tylko przez dążenie nie do samego szczęścia, lecz do czegoś innego, tak samb wychowanie może być zdobyte jedynie jako wytwór uboczny, przez działanie mające na celu nie wychowanie jako takie, tylko inne, mniej osobiste cele kulturalne” . To znaczy, iż np. wdrażanie do rzetelności lub postaw innowacyjnych najskuteczniejsze bywa nie w toku rozmów, zachęt i gawęd, lecz w toku zainicjowanego i realizowanego ulepszania urządzeń i działań swej rodziny, swego zespołu związkowego, swej szkoły, swego osiedlą. W takich sytuacjach wychowawca siłą rzeczy staje się reformatorem społecznym, przodującym siłom środowiska — jednostkom, grupom, instytucjom — w budowaniu lepszego świata „na własnym podwórku” Nie tyle dyryguje i manipuluje ludźmi — co przoduje, inspiruje, pobudza, dopomaga. W związku z przedstawioną wyżej specyfiką w pojmowaniu ... czytaj dalej

c. Rozszerzeniu kręgów wychowania intencjonalnego towarzyszy rozszerzone pojmowanie wychowawcy. Prócz tradycyjnych zawodów wychowawczych — nauczycieli i wychowawców zakładów wychowawczych (domy dziecka, zakłady poprawcze etc.), powstają nowe zawody wymagające kwalifikacji wychowawczych: pracowników kulturalno-oświatowych, pracowników socjalnych, instruktorów placówek wychowania pozaszkolnego. Ale ponadto wychowawcami-amatorami stają się ochotniczy działacze społeczni w instytucjach kulturalno-oświatowych i rekreacyjnych, opiekuńczych i socjalnych, a także w związkach i stowarzyszeniach społecznych, w samorządach lokalnych i w zakładach pracy — jeśli ich aktywności towarzyszy rozumienie jej sensu wychowawczego oraz tendencja do współdziałania w społecznym procesie wychowawczym. W ten sposób prócz wychowawców zawodowych mamy ochotniczych realizatorów wychowania, podejmujących swe zadania honorowo (nie dla zarobku), dobrowolnie, z amatorstwa i realizujących je w swym czasie wolnym (wielu opiekunów społecznych, kuratorów sądowych etc.). Szczególną odmianą ochotniczych wychowawców są osoby realizujące wychowanie towarzyszące ich pracy zawodowej: lekarza, pielęgniarki, agronoma, architekta, prawnika, spółdzielcy, milicjanta, ... czytaj dalej