Pedagogika Społeczna

W jaki sposób jednak dokonuje się wyboru właściwych przeciętnych i norm dla konstruowania modelu zachowań lub instytucji? Dobór norm wymaga umiejętnego wyselekcjonowania przez badającego spośród opinii ankietowanych osób i analizowanych dokumentów oraz opracowań naukowych tego, co wydaje mu się (na podstawie jego wiedzy) najistotniejsze, natomiast dla ustalenia składników wzoru procedura ta musi odwoływać się do zestawień statystycznych, skoro od właściwego doboru przeciętnych zależy powodzenie badań empirycznych, ich pracochłonność i diagnostyczność. W tym miejscu dotykamy problematyki wskaźników i ich roli w empirycznych badaniach społecznych. ,,Wskaźnikiem jakiegoś zjawiska Z nazywamy takie zjawisko W, którego zaobserwowanie pozwoli nam (w sposób bezwyjątkowy lub z określonym czy choćby z wyższym od przeciętnego prawdopodobieństwem) określić, iż zaszło zjawisko Z” (Nowak, 1965). Najprostszym przykładem wskaźnika może być temperatura ludzkiego ciała, której wysokość (mierzona za pomocą termometru) wskazuje na istnienie stanu chorobowego. Innym przykładem może być znany wskaźnik S. Beckera (tzw. TVQ), wskazujący efektywność programu telewizyjnego i określany przez stosunek odsetka osób, którym podoba ... czytaj dalej

Wzorzec — to struktura teoretyczna innego- rodzaju. Jest ona skonstruowana z cech pożądanych ludzkiego zachowania lub z pożądanych form i sposobów funkcjonowania instytucji. Konstruktorami wzorców są: a) zainteresowane społeczności, postulujące lepszy (korzystniejszy) bieg zachowania osób i funkcjonowania instytucji, b) jednostki lub grupy odpowiedzialne za daną dziedzinę życia i pragnące zmienić istniejące wzory zachowań i instytucji (rodzice, nauczyciele, politycy, kierownicy danej instytucji etc.). Przy tym inspiracja wzorca może wyjść: lc — z „czystej wyobraźni”, 2° — z nowo inaugurowanej instytucji (np. pojawienie się nowego rodzaju klubów młodzieży), 3° — wreszcie jako struktura zbudowana dzięki optymalnym rzeczywistym osiągnięciom danej grupy społecznej lub instytucji na określonym terenie i w określonym czasie, np. wzorzec klubu studenckiego, opracowany na podstawie znajomości najlepszych klubów studenckich w ostatnim pięcioleciu. W czasach H. Radlińskiej pojęcie wzorca odpowiadało tylko tej trzeciej ewentualności, z dodatkowym postulowaniem, aby składniki wzorca, jeśli to okaże się możliwe, zostały skonfrontowane z dyrektywami właściwych dyscyplin naukowych (np. wzorzec pielęgnowania dziecka — z ... czytaj dalej