Przeobrażenia instytucji rodziny w nowoczesnych społeczeństwach niepokoją opinię publiczną i prowokują liczne badania, przede wszystkim socjologiczne i pedagogiczne. Literatura przedmiotu — także polska — jest bogata i szczyci się znacznym dorobkiem. Pedagogowie skupiali początkowo uwagę na sytuacji dzieci i młodzieży w objętych przeobrażeniami rodzinach, ale ostatnio zaczynają pełniej wglądać w problematykę życia rodzinnego, udzielając uwagi także sprawom małżeńskim oraz sprawom osób starszych w rodzinie — w ich rolach dziadków i emerytów.
Maksymalne natężenie przeobrażeń rodziny występuje w społeczeństwach najbardziej uprzemysłowionych i zurbanizowanych. Polska znajduje się w pół drogi ku nowoczesności, która w pełni kształtuje sytuacje rodzinne rejonów uprzemysłowionych i wielkomiejskich naszego kraju, natomiast w mniejszym stopniu przeobraża tradycyjną strukturę rodzin wiejskich i małomiasteczkowych, opartych na rodzinnych warsztatach rolniczych i rzemieślniczych. Należy więc Polska do krajów, w których współistnieją wielomodelowe postacie rodzin — od tradycyjnych do nowoczesnych, z tendencją ku stopniowemu zanikowi tych pierwszych.
W czym wyraża się proces przeobrażeń?
Najbardziej znamiennym zjawiskiem jest zanik przydomowych warsztatów pracy (chłopskich gospodarstw jednorodzinnych oraz przydomowych pracowni wytwórczych i usługowych), które czynią z rodziny zespół pracy, gdzie głowa rodziny — to równocześnie kierownik warsztatu, a treść życia rodzinnego regulowana jest przez potrzeby tego warsztatu. Rodzina nowoczesna i stała się zespołem złożonym z jednostek pracujących lub uczących się poza domem, związanych ze sobą wspólną konsumpcją (posiłki, mieszkanie, wspólna rekreacja itp.); w zespole takim dawna arbitralna postać kierownika warsztatu pracy przeobraża się w liberalne kierownictwo, oparte na demokratycznym współżyciu dorosłych i dzieci: Instytucja rodziny staje się zespół  typu koleżeńskiego,, rządy patriarchalne przeobrażają się wsółpółrządy jednostek o poczuciu równouprawnienia, autorytet na rzucony z racji przyrodzonych i ekonomicznych — w autory- I zdobywany przez określony sposób bycia. Rodzinną więź. przedmiotową zastępuje więź podmiotowa. Korzyść moralna mienionych sytuacji komplikowana bywa przez niekorzystny ikt zwerbalizowania oddziaływań wychowawczych, oderwanych
wdrażania do pracy i od zrozumiałych dla dziecka obowiązków.
Konsekwencją tych przeobrażeń, czyniących rodźmy dawniej „zamknięte” i koncentryczne — rodzinami „otwartymi” ,,odśrodkowymi”, jest przechodzenie rodziny od stanu dla wszystkich jej członków prac i świętowania, zwyczajów i norm — do stanu zróżnicowania, które powoduje, że każdy członek rodziny ma inny rodzaj, czas i teren pracy oraz wczasowania, inne kontakty koleżeńskie, podlega odmiennym wpływom, rozwija odmienne zainteresowania. Wszystko to komplikuje kształtowanie się w rodzinie jednorodnych norm modnych, poglądów i postaw, ale „otwiera świat” przed indywidualnym spojrzeniem każdego członka rodziny, szczególnie młodzieży — w całym jego’ bogactwie kultury: idei, sztuki, wzorców pracy i wczasowania.